Foruminvest houdt Kortrijk in wurggreep

Het unieke winkelcentrum dat Foruminvest in de binnenstad van Kortrijk wil neerpoten, stuit bij veel handelaars op verzet. Te weinig en te onduidelijke communicatie, twijfels en soms een sprankeltje hoop. Twee jaar geleden al had Foruminvest moeten starten met de bouw. Tot nu toe leidden de plannen alleen maar tot leegstand en een verloederde stad. Kan Kortrijk een dergelijk zwaar project wel aan? Of is er hier werkelijk sprake van een economische wurging. Zelfs al is die maar tijdelijk. Philippe Despriet, historicus, archeoloog en eveneens de bezieler van de Archeologische Stichting, was van bij het begin bij het project betrokken en ook hij heeft zo zijn twijfels. ‘Voor het ogenblik ligt de bouw van het nieuwe winkelcentrum volledig stil. Er moet nog gesloopt worden. Ik vrees dat Kortrijk zichzelf aan het wurgen is. Meer nog, de situatie is uitzichtloos.”

Foruminvest is een Nederlandse investeringsmaatschappij die in het hartje van de Kortrijkse binnenstad een woon- en winkelcentrum wil bouwen. Het complex met een gelijkvloers, twee verdiepingen en vier ondergrondse etages voor leveringen en parkeerplaatsen zal 85 winkels en 80 woongelegenheden huisvesten. De winkeloppervlakte alleen al bedraagt 34.000 m2 oppervlakte. Dat alles op de grond van de vroegere school OLV van Bijstand. Het ontwerp is in handen van het gerenommeerde architectenbureau Robbrecht en Daem, dat al het Brugse concertgebouw realiseerde. Het prijskaartje bedraagt 160 miljoen euro en is meteen ook de grootste investering ooit gedaan in de Kortrijkse binnenstad.

In Kortrijk gaat het eigenlijk om de maatschappij Sint-Janspoort (SJP)– Foruminvest, een publiek-private samenwerking (PPS). Foruminvest zelf is een grote speler op de investeringsmarkt en heeft projecten lopen in verschillende Europese landen. De constructie met Sint-Janspoort is vanzelfsprekend enkel in Kortrijk. Foruminvest heeft verschillende projecten op zijn actief: Charleroi, Rijsel, Rheinland-Hessen en veel meer.

Philippe Despriet werd door Foruminvest aangesteld als archeoloog om de site historisch te onderzoeken en te duiden. Dit conform het Verdrag van Malta. Voor grootschalige projecten eist Europa immers dat een archeoloog wordt aangesteld. Philippe Despriet bestudeerde de site waar vroeger het Sion-klooster op stond. Dit klooster was operationeel van de 15de tot 18de eeuw en wachtte zelfs 80 jaar op een officiële erkenning. “We hebben de funderingen van het klooster zelf en het pand inderdaad terug gevonden. De kerk zelf is spoorloos en ik vermoed dat de laatste sporen van die kerk verdwenen bij de bouw van OLV van Bijstand,” vertelt Philippe Despriet.
De opgravingen leverden interessant archeologisch materiaal op, maar werden onlangs bedekt met 200 ton aarde. Aan de site hangt nu een bevelschrift tot bodemsanering in opdracht van burgemeester Stefaan De Clerck.

“Volgens mij is Kortrijk in een uitzichtloze situatie beland. De bouw had twee jaar geleden moeten beginnen. Door die bodemsanering ligt alles stil en er moet zelfs nog gesloopt worden. Kortrijk wordt hier economisch gewurgd. Daarenboven is het zeer de vraag of een kleine stad als Kortrijk een dergelijke gigantische werf wel aankan. Ik heb eens een rekensommetje gemaakt en het komt erop neer dat 15.000 vrachtwagens van 20 ton door het stadscentrum moeten. Maar het economische aspect is verontrustend. In 2003 waren er 218 leegstaande panden. Foruminvest biedt 83 nieuwe winkels aan. Van de vroegere winkels zullen er hoogstwaarschijnlijk 37 naar het nieuwe winkelcomplex verhuizen. Dat betekent een groot verlies. Hoe je het ook draait of keert de neerwaartse spiraal is al bijna dertig jaar aan de gang. Innovation verliet als eerste Kortrijk en anderen volgden: GB, Sarma, Priba. Zelfs Hunkemüller werkt in Kortrijk met verlies. Een serieus teken aan de wand.”

Opvallend ook is het feit dat de handelaars op hun honger blijven zitten. Geen informatie en ook op de maandelijkse vergaderingen met Peter Verlinden (Foruminvest) wordt weinig nieuws verteld. Daarenboven is er veel foute communicatie.

“Kortrijk is zeker geen modelstad. De kleinschaligheid en de beperkte handelsgeest van deze stad spelen lelijk in het nadeel. Er is weinig respect. Al meer dan honderd jaar kent Kortrijk een een-partijenstelsel. En dat is fnuikend. Het project van Foruminvest had tot grootschaligheid kunnen leiden, maar ik heb de indruk dat er te weinig ernstige voorstudie werd gedaan. Kortrijk heeft op zijn lauweren gerust. Het Texas van Vlaanderen bestaat niet meer. Ik hoop nog altijd op beterschap, maar de zaken staan er niet goed voor. Wanneer je de vergelijking maakt met Galérie la Fayette in Rijsel, dan is het duidelijk hoe rampzalig de Kortrijkse situatie is. In Rijsel was alles al verkocht op voorhand. Buitenlandse investeerders meldden zich spontaan aan. In Kortrijk is dat allemaal niet het geval. Geen buitenlandse investeerders en een dramatische verkoop. Zelfs de stadsarchitect Jean-Pierre Vanacker vertelde op de nieuwjaarsreceptie dat Foruminvest in Kortrijk erop of eronder zal zijn.
(Michèle Nolf, Tom Wybo, Kenneth Vanhoutte)